| เมื่อต้องศรพรหมาศนารายณ์ผลาญ | แต่ปลายขนมิได้ให้พานเป็นแผลศิลป์ |
| หวังจะให้เกียรติยศพานรินทร์ | ให้ผ่องภิญโญยศชั่วกัลปา |
| เป็นเยี่ยงอย่างฉบับสำหรับทหาร | จะทำการรณรงค์ไปภายหน้า |
| พระกุมศรกรกวักอนุชา | ทั้งบุตราองคตยศไกร |
| เจ้ามานี่มาพี่จะสั่งสอน | สองพระยาพานรพิศมัย |
| จะลาเจ้าเข้าสู่พิมานชัย | ทั้งสองไทจงเป็นข้าพระจักรี |
| ให้ปรากฎสุริยวงศ์พงศ์เพศ | เอาพระเดชปกเกล้าเกศี |
| จงตั้งจิตสุจริตภักดี | วางชีวีไว้พระบาท |
| เมื่อขึ้นเฝ้าเข้าถึงทวารวัง | จงหยุดยังประณมนิ้วเหนือเกษา |
| บังคมคูณบุณย์เบื้องมุลิกา | จึงค่อยคลาสู่ท้องพระโรงทรง |
| อนึ่งเมื่อเจ้าเนาในนิเวศน์ | อย่าบังเหตุร่าเริงละเลิงหลง |
| อย่าประมาณราชกิจคิดทะนง | ระวังองค์กลัวราชอาญา |
| ให้รอบรู้ดูราชกิจการ | โดยสถานที่พระทัยปราถนา |
| ถ้าคุกคามอย่าได้ขามพจนา | จงตรึกตราไว้ให้คล่องทำนองใน |
| อย่าอ่าองค์ส่งกลิ่นเมื่อยามเฝ้า | อย่าสดเศร้าพอเพียงอัชฌาศัย |
| อย่าเมินหมอบลอบลับพระเนตรไท | พองามใจงามพักตร์พอแลงาม |
| อันขัติยวงศ์กษัตริย์สุด | เป็นมงกุฎไตรภพทั่วทั้งสาม |
| พระปัญญาใหญ่ยิ่งอย่ากริ่งความ | กระทำตามตอบต้องทำนองคน |
| ใครเริงร้ายให้ร้อนไปโดยร้าย | ใครขวนขวายแสวงผลก็ให้ผล |
| เป็นตราชูชั่งในน้ำใจชน | ข้างไหนล้นเหลือนักก็หนักไป |
| อนึ่งแสนสนมนางสุรางค์ราช | ทรามสวาทพักตร์เพียงอุทัยไข |
| โดยเสด็จหริรักษ์บำเรอไท | พ่ออย่าได้เหลือบลอบทำยินดี |
| ดูพระทัยสิ่งท้าวดำริรัก | สวามิภักดิ์โดยเบื้องบทศรี |
| สิ่งใดห้ามปรามใจอย่าให้มี | ประเวณีข้าท้าวจึงบังควร |
| ท้าวรักอย่าบันเทิงละเลิงหลง | ถนอมองค์ระวังผิดตนสงวน |
| อย่าสามหาวห้าวฮึกทะนงนวล | อย่าก่อกวนให้เดืองพระบาทา |
| ถนอมยศเจ้าเลี้ยงแต่เพียงศักดิ์ | อย่าฮึกฮักอาจเอื้อมเกินวาสนา |
| อย่าลากผิดตามหลังอหังกา | จะนุ่งผ้าแต่งตนให้คนชม |
| อนึ่งเพื่อราชกิจสนิทหน้า | จะคบหาร่วมรักที่ศักดิ์สม |
| เขาสัตย์ซื่อ ๆ สนองครองอารมณ์ | ถ้าคนคด ๆ คมให้ควรการณ์ |
| ถึงเสียสินถนอมศักดิ์ที่รักรู้ | จึงจะคู่ควรได้เป็นใจทหาร |
| จะคบพาลข่มพาลให้เสียผาล | คิดประหารพาลร้ายให้พาลเกรง |
| ที่ควรดี ๆ ต่ออย่าก่อก่อน | เขาเอื้อนอ่อนเยาวเรศอย่าข่มเหง |
| อย่าพาเพื่อนเชือนเล่นเป็นนักเลง | จงยำเยงเกรงทัณฑ์พระจักรา |
| อนึ่งต้องราชทัณฑ์สักพันครั้ง | อย่าคุ้มคั่งเคียดแค้นสหัสสา |
| อย่าคิดคดขบถเบื้องมุลิกา | จงก้มหน้าหาชอบให้ช่วยตัว |
| จะหมอบเฝ้าอย่าผ่านเสนานั่ง | อย่าเหลียวหลังเจรจามายิ้มหัว |
| ต่อหน้าพระที่นั่งระวังตัว | อย่าหมอบมัวคอยฟังพระชังคา |
| แม้ว่าพระพิโรธโปรดประภาษ | แก่หมู่มาตยากรทั้งซ้ายขวา |
| อย่ายิ้มแย้มแซมสอดพระบัญชา | อย่าเพ็ดทูลกิจจาเมื่อคราวเคือง |
| ถ้ามีข้อพอทูลจึงทูลท้าว | จงฟังข่าวในนอกให้ปลอดเปลื้อง |
| ดูพระพักตร์ผ่องงามอร่ามเรือง | จึงแจ้งเรื่องตามข้อคดีมี |
| ถ้าตรัสถามจงทูลแต่เพียงถาม | อย่าเอาความกว่านั้นมาสอดสี |
| อย่าพูดมากปากพลั้งจะเสียที | จะพาดีเป็นร้ายไม่ต้องการ |
| อนึ่งพระบริรักษ์บรมนาถ | ประสาทราชบำเหน็จนายทหาร |
| ผู้ทำชอบประกอบในกิจการ | พ่ออย่าทานทูลทัดขัดพระทัย |
| สิ่งใด ๆ ได้ชื่อว่าเป็นของหลวง | อย่าลามล่วงเลยละอัชฌาสัย |
| แต่โดยน้อยนิดหนึ่งเท่ายองใย | จงเอาใจปกป้องเป็นของตน |
| อนึ่งเล่าแขกเมืองต่างเมืองมา | อย่าซุบซิบสนทนาไม่เป็นผล |
| อย่าผูกผันสันถวะให้ปะปน | จะแค้นเคืองเบื้องยุคลนั้นไม่ควร |
